28. istanbul film festivali günlüğü (bir)

* dün burnunuza yanık kokuları geldi mi? iki filmi kaçırdım da. festival kariyerimde hatırladığım kadarıyla toplamda ikiydi, bu rakamı bir günde eşitledim. yaktığım filmler: woody guthrie biyografisi "şöhret yolunda" ve rus filmi "ben hariç herkes ölsün." hadi önceki gün obama vesilesiyle dışarıda olduğumdan saat 19'daki seansa rahat yetiştim ama ilerleyen günlerde iş çıkışı trafiği yüzünden daha başka filmleri de yakmam olası.

...

* "kontes/the countess"i izledik. özellikle kurguda kendini belli eden acemilikleri dışında (ilk 90 saniyedeye sığan çocukluk anıları misal) julie delpy'nin yönetmenliği de kıvırdığını söyleyebiliriz.

...

* filmde aşırı şiddetli sahneler vardı, çokları için kaldırmanın zor olduğu cinsten. eh, bathory'nin hayatını çekiyorsanız bunlar olacak, elinizi korkak alıştırmayacaksınız, kesip biçeceksiniz.

...

* şöyle daniel brühl gibi güzel yüzlü doğsak olmaz mıymış be!

...

* bathory'yi msn'lerine avatar, myspace'lerine tema yapan gotik jenerasyonu görmeyi bekliyordum, ama yoklardı pek.

...

* iskandinav sinemasından iki örnek de bir şekilde evlilik temalıydı: danimarkalı simon staho imzalı "cennetin yüreği" ve baltasar kormakur'dan "belalı düğün." belki de evliliğin kişiyi dışa kapatışını temsil edecek şekilde sadece iç mekanlarda geçen, diyaloglarla ilerleyen, ama ne sıkıcı, ne de kitabi olma tuzaklarına düşen, sıkı bir filmdi ilki. ikincisi ise çok daha dramatik olabilecek öyküsünü keyifli bir biçimde anlatmayı seçen bir işti. valdis oskarsdottir'in !f istanbul'da izlediğimiz filmi "kır düğünü"nü de anımsayınca, izlandalılar bu evlilik işine fena takmışlar diyor insan.

...

* yarın john malkovich emek sinemasında olacak! "belalı düğün"ün gösteriminden hemen önce sinema onur ödülünü alacak. muhtemelen adamın programıyla uysun diye bugün ama cuma öğle vakti, bir de kendisiyle alakalı olmayan bir filmde olması biraz tuhaf bir durum. tabii programımı önceden yaptığım, ve o saatlerde ikitelli civarlarında dirsek çürüteceğim için de huysuzluk ediyor olabilirim. ama üç sene önceki "piyano" gösterimini ve harvey keitel ile jane campion'un ödül alış şekillerini düşündüğüm için de olabilir.

15

bir cumartesi sabahı, mtv'de yanılmıyorsam kurt loder veriyor kara haberi. ekrandaki "cobain found dead" yazısının yarım yamalak ingilizcemin çağrıştırdığından daha başka bir anlama gelmesi için dua ediyorum adeta. ama gerçek. o sabah 9 nisan, cobain'in ölü bulunmasından bir gün sonra. bugün ise 15 yıl geçmiş o anın üzerinden, şaka gibi.

sayfalarca yazı yazdım cobain üzerine bugüne kadar. nirvana'nın, grunge'ın köklerinden müzikte bıraktığı ize, kurt'ün sorunlu kişiliğinden courtney'nin onun üzerindeki etkisine, "varlığı bize ne kattı" gibi değerlendirmelerden "yaşasaydı ne olurdu?" benzeri varsayımlara. en sonunda geçen sene bir de kitap yazdım nihayetinde (ufak da olsa kitap kitaptır), ama benim yazdığım onlarca sayfa, kurt'e adanmış binlercesine eklense de, hiçbirisi onun dolu dolu üç albüm içindeki bir "i miss the comfort in being sad" cümlesinin vuruculuğuna yaklaşamamıştır bile.

nur içinde yat kurt.

Obama aces test by local students

this is the first ever all-english piece in çekme kaset history. it is published on today's edition of the hürriyet daily news.

His highly motivational speeches, heartfelt peace messages and ethnic minority background aside, the reason Barack Obama is popular lies in the fact that he is, or at least appears, very approachable.

Answering questions from Turkish university students at the historic Tophane-i Amire Hall in Istanbul at a session titled "Live and Online Discussion with President Obama" yesterday, Obama did nothing but solidify that image.

At the end of the session, Obama took time to shake hands with the majority of the students, a scene a million miles from the previous U.S. president's visit to Turkey. A few seconds before George W. Bush was shaking hands with the guests at the Galatasaray University in June 2004, his bodyguards were checking their palms for weapons.

Obama was not only different than Bush, but also different from most politicians the students knew.

"This attitude is not something a Turk is used to," said Denizcan Demirkılıç, who studies law at the Bahçeşehir University. "How many of the students in this hall ever got to sit this close to a politician? You can stand 30 or 40 centimeters from the president of one of the greatest countries of the world, you ask him questions and shake hands with him. Our politicians have a lot to learn from that."

Demirkılıç was one of the 99 students who were selected for the session, mainly due to their previous participation in programs at U.S.-related institutions or had spent a year in the United States on exchange programs. Most of the students were informed about the possibility of a conference a few weeks ago and last week received calls confirming their attendance. There was no further preparation for them, and as one of Obama's assistants announced prior to the Q&A session, there were "no rules and no restrictions" on what they could ask, as affirmed by students afterward.

Ece Başaran from the Bahçeşehir University was in the United States during Obama's presidential election campaign. Başaran said she was impressed by the president's honesty.

"He is very charismatic and honest," she said. "I was in America during the campaign, and he continues to say what he was saying then. There is not a change in his stance. He knows how to touch critical points, but he does it in a certain way that he doesn't hurt you."

Yes, Obama touched some critical points while addressing the students, and the conflict between Israel and Palestine was one of them.

"In the Muslim world, the notion that somehow everything is the fault of the Israelis lacks balance because there are two sides to every question," Obama said.

The president sent a similar message to Israel, saying, "You have to see from the perspective of the Palestinians."


Another important concern of the students was Turkey's bid for EU membership. One student reminded Obama of his remarks supporting Turkey's inclusion in the union and French President Nicolas Sarkozy's stance, saying, "It's our decision to make." Obama gently handled the issue.

"First of all, it's true, the U.S. is not a member of the EU, but that doesn't prevent me from having an opinion. I know the EU had a lot of thoughts about the U.S. for a long time, and they weren't shy giving suggestions about what we should be doing," Obama said, smiling. "That's what friends do."

"We're honest about what we think is the right approach, and I think the right approach is to have Turkey in the European Union. If Turkey can be a member of NATO and send its troops to protect its allies, well, I don't know why it should also not be able to sell apricots to Europe or have freedom to just travel."

Obama said Turkey's inclusion in the union would be good for "sending the message that Europe is not monolithic."

"Diversity … is a source of strength, not weakness," Obama said. "My hope is as time goes on, [Turkey's inclusion] is something that occurs."

Obama was also asked about his attitude toward another fragile issue, the Kurdish region in northern Iraq.

"We are very clear about our position on the territorial integrity of Turkey, and we would be opposed to anything that would start cutting off parts of Turkey," he said. "But I also think that it is important the Kurdish minority inside Turkey is free to advance in the society, have equal opportunity and have equal political expression."

Barack Obama's presidential campaign was built on the term "change," but some remained skeptical as to whether he was different only on the surface. A student asked whether, despite his different face than Bush, he would really follow different policies and make a difference.

"This will be tested in time," said Obama, playing down the dreams that he is a super hero who would change everything immediately. "I said before, moving in the state ship is a slow process. States are like big tankers; they are not speedboats. They move and move and eventually they are in a different place."

He may not have the power to change the world overnight, but Obama proved that he could overturn the American image in Turkish minds in a very short time. He knew he should fight a negative image of America. He rejected "stereotypes" about America, including that it has been seen as selfish and uncaring about the rest of the world. At the beginning of the Q&A, he even requested that the session end before the midday call to prayer.

Karadeniz Technical University student Abdülmecit Ergün was positive about Obama's attitude.
"It was very sympathetic of him to answer our questions," he said. "He erased our suspicion of his country."

From his humble and close contact with Turkish people to his "us and us" approach in embracing the world, instead of the same old "us and them," it is clear that Obama has impressed millions of Turks in just two days. But there are a lot of people yet to be convinced.

"Obama focused on the word 'change' a lot, and many of my friends say they want to believe Obama can change something," said Hüseyin Gücümen from Mersin University. "Now we want to see if he will make it."

If nothing else, Obama seemed to abandon the image of an untouchable U.S. president and renewed it with one that takes time to listen people. But just for a few days, do not try to tell that to a taxi driver in Istanbul who has been driven crazy by all the blocked roads.

us & them

bazılarınızın bildiği üzere, 7 yıllık istanbul serüvenimin ardından bir yıldan fazla bir süredir dünyanın en çirkin şehirlerinden biri olan ankarada yaşamaktayım.. haliyle, fırsat buldukça kendimi şehir dışına, mümkünse istanbula atmaya çalışıyorum..

iki hafta kadar önce de yine istanbuldaydım.. bu sefer ilginç bir şey dikkatimi çekti ama: toplam üç gün kaldığım şehirde iki kez, içinde bulunduğum toplu taşıma aracı (otobüs ve minibüs) polis kontrolünden geçti.. ilkinde iki polis memuru otobüse binerek tek tek kimlik kontrolü yaptı, ellerindeki havalı avuçiçi bilgisayarlardan da yardım alarak.. yanılmıyorsam 20 dakika sürdü bu işlem, ve otobüsün içindeki yaklaşık 50 insanın hayatından 20'şer dakika çaldılar.. istanbulda daha önce böyle bir şeyle karşılaşmamıştım, ama hangi ülkede yaşadığımı henüz unutmamış olduğum için çok da şaşırmadım.. şaşıran birileri vardı tabi, 4 turist genç.. içlerinden biri, bekleyişin uzamasının ardından, alman olduğunu tahmin ettiğim bir diğerine "almanyada böyle bir şey olabileceğini hayal edebiliyor musun?" dedi; aldığı yanıtı söylememe gerek yok sanırım..

neyse, ben dahil herkes koyun koyun bekledi sonuçta, demek ki hakediyoruz bu muameleyi.. geçen pazar ahmet inselin radikal ikide yazdığı da benzer bir şey işte: ingilterede, ispanyada, ya da amerikada belediye otobüslerinin üzerine verilen "muhtemelen tanrı yok, endişelenmeyi bırak da hayatın tadını çıkar" ilanlarını bizim iett otobüslerinin üzerinde tahayyül bile edememek esas sorun.. istediğimiz kadar "biz de sizin gibiyiz, bakın ne kadar medeniyiz" deyip duralım, değiliz.. oralarda da herkes desteklemedi tabi bu ilanları, hatta çoğunluk belki de çok rahatsız oldu, ama düğüm noktası da bu zaten, yine de varolabiliyor farklı sesler.. bir ses diğerini bastırmaya yetmiyor, ne kadar istese de.. çünkü batımızdaki dünyada çoktan öğrenildi şu basit ama güçlü gerçek: farklılıklarla ilerliyor toplumlar.. bizimkilere kötü haber.. "birlik ve bütünlüğe en çok ihtiyaç duyduğumuz bu günlerde" hem de..

manics'in dönüşü

manics'in bu albümü başyapıt olmazsa bir daha kolay kolay eski zirvelerine ulaşamayacaklar demektir. richey edwards'tan kalan şarkı sözleri 13 yıl sonra ilk defa kullanıldı "journal of plague lovers"ta. bu, albümü yeterince özel kılıyor. çoğu zaman "eski günlerimize dönüyoruz" açıklaması yaparlar ama ilk defa "the holy bible"ın adını anıyorlar, bu da önemli bir nokta. ve nicky wire "bu albümden single çıkmayacak" açıklamasını yaptı. etkileyici bir iş olacağı kesin gibi. "jackie collins existential question time" radyolarda çalındı, bir dakikası da olsa myspace'ten de dinlenebiliyor. güzele benziyor. kapak da jenny saville imzalı, tıpkı "the holy bible" gibi. çarpıcı.

hayat var

her filminde başka bir istanbul var reha erdem'in. sırf bu bile bir ferahlık aslında, beyoğlu'ndan başka bir yerde hayat yokmuş gibi yapan istanbullu yönetmenlerin bolluğunda.

ha, "hayat var" yazısında "ferah" kelimesinin kullanılması doğru değil. çünkü dünyanın bütün acımasızlığını hayat'ın sırtına yüklüyor reha erdem. dolayısıyla sizin de içinize oturtuyor devasa bir ağırlığı. hüzünlü doğru kelime değil, acıklı da tam tarifi olmuyor. üzüyor sizi hayat'ın hayatı, ama tamamına varmayan, gözünüzden yaş olarak akmayan bir üzüntü bu. daha ziyade bir ağırlık yaratıyor. reha erdem inatla filmin yaratabileceği duygusal patlamadan kaçınıyor. trajedilerin üzerinden atlıyor, tıpkı hayat'ın da hayattaki tüm aksiyonun yanından geçip gitmesi gibi (sokaklarda veya çimenlerde dolaşırken çevresinden akan onca ses -kurşun, gök gürültüsü, polis, uçak- dikkat çekici, ki filmin ses tasarımını da üstlenmesi, reha erdem'in buna verdiği önemi ortaya koyuyor).

büyümenin problemleri var hayat'ın üzerinde, ama yalnızlığı daha belirgin. bu yalnızlık hem terkedilmişliğin ya da kabul edilmemenin sonucu, hem de kendisinin katılma gönülsüzlüğünün. zira ona gerçekten önem veriyor gibi duran iki karakterden birisinden kaçması da bunun sonucu gibi. ama bir tek yalnızlık değil mesele, zira ucundan da olsa hayata katıldığı yerler bir şekilde daha da acı verici: koro sahnesi veya lunapark gibi. o sahnelerde daha da belirgin oluyor dışarıda kalmışlığı.

erdem'in tsai ming liang sevgisi malumdur, her fırsatta belirtir sevgisini. "hayat var" erdem'in tsai'ye en çok yaklaştığı filmi. etkileyici görselliği, dingin temposu, karakterlerine ölçülü sempatisi ve acımasız ölçüde gerçekçi yaklaşımıyla. nasıl tsai filmlerinde finaldeki imge tüm filmi sırtında taşır, "bu film bu sahne için çekilmiş" hissini yaratırsa ("delik"ten "serseri bulut"a, "yalnız yatmak istemiyorum"a böyledir bu) erdem de olağanüstü güzel bir fikirle tamamlıyor filmini.

temposundan öyküsüne kadar hiç konvansiyonel bir film değil "hayat var." ama emek vermeyi seven izleyici için bir hazine.

u2 - no line on the horizon

aslında "no line on the horizon"ın açılış şarkısı "fez-being born" olacakmış en başta. u2'nun bu albümde nasıl bir yol izlediğinin, kaydın genel ruh halinin bir simgesi olarak. grubun 90'larda kaldığı sanılan maceracı ruhun bir parçası şeklinde. gerçekten de albümü bu beş dakikalık ambient şarkıyla açsalardı, ilk single'ı vertigo at a discotheque kıvamlı "get on your boots" yapmasalardı, bambaşka bir şekilde algılanacaktı "no line on the horizon."

...

şu an ne gibi geliyor bu albüm dikkatsiz kulaklara? bildik, klişe u2 gibi tahminen. o da ne demekse! post-punk'tan rock'n'roll'a, alternatif rock'tan ambient'a, pop'a, disco-rock'a kadar 30 yılda onca durağa uğramış bir grup sanki sadece stadyum rock yapıyormuş sanılıyor ya, u2'nun özetini bir albümde, dört video'da çözdüm sananlarca!

ama yukarıda yazdım ya, u2 da yardımcı olmuyor bu algıya. ilk single "get on your boots," ikincisi "magnificent" olacak. açılış şarkısı tüm kariyerlerinin en iyi marşlarından birisi olan "no line on the horizon." ilk izlenimin 2000'lerdeki diğer iki albümün yolunda bir albüm olacağının düşünülmesi doğal. bono da takmıyor aslında bunu. 45'liğe aşık adam. "rock'ın single üretme görevini tamamen hip hop'a bırakmasına kızgınım" diyor. o yüzden üç dakikalık rock'n'roll şarkıları yazmaya devam edecek u2. belki de albümün en zayıf iki şarkısını single çıkartıp albümün geri kalanını hayranların dikkatine, görünenin arkasına geçebilme becerilerine bırakıyorlar. nasıl olsa artık kimse albüm almıyor ki bono'ya göre, "genç kızlar ve çok çok çok dürüst insanlar dışında."

...

hani dedim ya, u2'nun farklı durakları var. ilginç şekilde "no line on the horizon" o durakların birçoğundan geçiyor. "breathe"i "rattle and hum" döneminde yapmış olmayı isterdi bono, cilveli funk "stand up comedy"yi ise "pop"a yetiştirmeyi. "unknown caller" "the joshua tree" gitarlarına sahip, her ne kadar "ooo"larda stadyum tuzağına düşmüşlerse de. "i'll go crazy if i don't go crazy tonight" da "the unforgettable fire" döneminin aksak davulları ve dalgalı the edge riff'lerine sahip.

ama albümü güzel yapanlar "fez-being born," "white as snow," "moment of surrender" gibi şarkılar, ama en çok "cedars of lebanon." her biri "achtung baby"nin kapanışına doğru gelen ambient işlerin seviyesinde. ama en çok "cedars of lebanon." yine kapanışı "yahweh" gibi bir mesajla bitirme isteği var diye ilk anda burun kıvırmak istiyorsunuz ama olmuyor. bono öyle soğukkanlı vurgularla, içten nefeslerle söylüyor ki şarkıyı, sinizminizi bir kenara bırakıyorsunuz.

...

biliyorum, o "mesaj kaygısı" dünyanın u2'yu sevmeyen azınlığının antipatisinin en büyük sebebi belki de. ama bono bütün bu diplomasi mesaisine cheesy olma pahasına girdiğini bilecek kadar akıllı bir adam. ama 2000'li yıllarda çıkıp "peace on earth" yazabilecek kadar da idealist ve duygusal. diyor ki, "eğer birisi gelip 'dünya barışı' diye şarkı yazıyorsa sağlam bir dayağı hak ediyor demektir," ve ekliyor: "o yazdığı şarkı güzel bir şey olursa iyi olur." bu albümde de var örnekleri "i'll go crazy"de "every generation has the chance to change the world" diyor mesela. klişe mi? belki. lame mi? kimine göre. bu adam her şeyin farkında ama. çünkü aynı şarkıda "gülünç görünme hakkımı saklı tutacağım" diyen de kendisi. işte bu ona john lennon'dan miras. "komik duruma düşme pahasına suya atlamaktan çekinmemeyi ondan öğrendim" demişti ya zamanında.

şimdi yüzlerce frontman'e de bir şeyler öğretebiliyor bono. çok da uzağa bakmadan u2 olmak isteyen onlarca grup sayabiliyorsak bundan zaten. u2'nun büyüklüğü de biraz bununla ilintili. devasa stadyumları birkaç saat içinde sold-out yapabilmek, new york'ta bir sokağa "u2 way" ismini koydurmak, cep telefonunda amerikan başkanı'nın numarası kayıtlı olan bir vokaliste sahip olmak büyüklüğün emareleri evet. ama bunun yanında, sizden bir iki kuşak gençler sizin yerinizde olmak istiyorsa ve siz en ufak bir tehdit bile hissetmiyorsanız, o zaman büyüksünüz. çoluk çocukla rekabet etmek zorunda hissetmiyorsanız büyüksünüz. "no line on the horizon" kusursuz bir albüm değil. kusursuzluk için, olduğundan daha derin veya büyük görünmek için kendini zorlamadığından değerli. samimi ve güzel. ve stadyum marşı yazmaya çalışan onlarca gruba daha açılışta, ilk şarkı "no line on the horizon"la ders verebildiği için vurucu.

......

gizemi hala tam çözülememiş yetkinlikte bir gitaristin beynini, ağzından çıkan her notada yüreğini yırtarak söyleyen bir vokalistin kalbini oluşturduğu bir grup olduğu için, damarlar ve kana denk gelen basçısı ve davulcusuyla hala çok taze ve çok güzel. dünyanın en büyük rock şirketi olsalar da hala birlikte müzik yapmaktan, ve bu sayede bir şeyleri değiştirebileceği umuduyla mutlu olan dört adam kalabilmeleri, en güzeli.

en iyi dostum

...

benim en iyi dostum müziğim sinemam

onlar da terk ederdi olmasa param